KHOA HỌC VÀ ĐỜI SỐNG

Blog về Sức khỏe

HÓA TRỊ UNG THƯ VÀ XẠ TRỊ UNG THƯ

Posted by ngocson on 29/12/2014


Hiện nay, môi trường sống của chúng ta đang ngày càng ô nhiễm trầm trọng, con người vì lợi nhuận trước mắt mà đầu độc nhau bằng các loại thực phẩm nhiễm bẩn khiến cho tỷ lệ người mắc và chết vì bệnh ung thư mỗi năm một tăng. Việc chữa bệnh ung thư không chỉ là mục tiêu cấp thiết trước mắt mà còn là cuộc chiến đấu lâu dài của mỗi quốc gia.

Các phương pháp điều trị ung thư mới không ngừng được ra đời nhằm nâng cao chất lượng chữa bệnh góp phần cứu sống tính mạng của biết bao bệnh nhân bị ung thư. Bên cạnh phương pháp phẫu thuật thì xạ trị và hóa trị đã trở thành những kỹ thuật chữa bệnh được áp dụng chủ yếu trên hầu hết các bệnh nhân bị ung thư. Đây là 2 phương pháp có thể được tiến hành độc lập hoặc phối hợp với phẫu thuật khi các tế bào ung thư đã phát triển tương đối rộng nhằm làm giảm kích thước của khối u hoặc tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại trong cơ thể. Những thông tin dưới đây sẽ giúp người bệnh hiểu hơn phần nào về phương pháp hóa trị và xạ trị ung thư nhằm chuẩn bị sẵn sàng tinh thần nếu như được tiếp nhận điều trị bằng các phương pháp này.

1. XẠ TRỊ UNG THƯ

Đây là phương pháp điều trị tại chỗ có khả năng chữa trị triệt để một số loại ung thư như ung thư hạch bạch huyết, ung thư da, ung thư cổ tử cung, ung thư vòm họng, một số ung thư vùng đầu cổ… nếu như còn ở giai đoạn sớm.Với cách này thì các tế bào ung thư sẽ bị chết hoặc teo nhỏ lại do bị tiêu diệt trực tiếp bằng 1 tia có năng lượng cao ( thường là tia X ).

Các bác sĩ có thể lựa chọn 1 trong 3 cách điều trị bằng tia xạ: chiếu tia từ bên ngoài ; dùng thỏi phóng xạ nhỏ cắm vào các hốc tự nhiên trong cơ thể hay các tổ chức mang ung thư; cho bệnh nhân uống hoặc tiêm các thuốc có đồng vị phóng xạ.

Xạ trị thường dùng để hỗ trợ cho biện pháp phẫu thuật. Nếu khối u quá lớn hoặc nó nằm ở vị trí không thuận lợi thì có thể tiến hành xạ trị để làm nhỏ khối u trước khi tiến hành phẫu thuật. Ngược lại, nếu sau mổ mà các tế bào ung thư vẫn còn sót lại thì áp dụng xạ trị để tiêu diệt chúng nhằm ngăn ngừa tái phát ung thư. Cũng có khi tia xạ kết hợp với hóa chất để tăng thêm khả năng tiêu diệt tế bào ung thư nếu như một mình hóa trị không giải quyết được vấn đề.

Việc tiến hành điều trị tia xạ sẽ được lên kế hoạch chi tiết cẩn thận tránh làm ảnh hưởng đến tổ chức lành xung quanh. Tuy nhiên trong một số trường hợp việc sử dụng liều lượng không thích hợp hoặc kỹ thuật chiếu không đúng khiến các mô lành xung quanh cũng bị tiêu diệt và xảy ra một số biến chứng như da bị kích thích, buồn nôn, tiêu chảy, mệt mỏi. Thông thường các biến chứng này chỉ thoáng qua, sau khi ngừng xạ trị thì sẽ khỏi.

2. HÓA TRỊ UNG THƯ

Đây là phương pháp điều trị toàn thân nên thường được áp dụng cho những loại ung thư có tính chất toàn thân như ung thư máu, ung thư da… hay khi ung thư đã lan rộng.Thuốc được dùng theo dạng uống hoặc tiêm nên sẽ theo đường máu truyền đi khắp cơ thể.

Các loại ung thư hạch bạch huyết, ung thư tinh hoàn, ung thư tế bào mầm buồng trứng… rất nhạy cảm với hóa chất nên có thể lợi dụng đặc điểm này để tiêu diệt triệt để các loại ung thư kể trên.

Đối với một số bệnh nhân không thể cứu chữa thì hóa trị có tác dụng làm giảm các triệu chứng bệnh và kéo dài sự sống cho bệnh nhân. Cũng có khi nó kết hợp với cả phẫu thuật và xạ trị trong trường hợp ung thư đã lan rộng.

Nhằm tránh tác dụng phụ toàn thân thì một số bệnh nhân được lựa chọn giải pháp tiêm thuốc chống ung thư trực tiếp vào mạch máu nuôi khối u, đây được gọi là hóa trị vùng.

Cũng giống như xạ trị, hóa trị cũng là con dao hai lưỡi vì nó có thể gây ra một số tác dụng ngoài ý muốn như tiêu chảy, buồn nôn, ói mửa, rụng hết tóc, mệt mỏi, chán ăn…các tác dụng phụ này thường không kéo dài và sẽ hết khi ngưng sử dụng thuốc.

Tùy từng cấp độ bệnh mà các bác sĩ sẽ khuyên bạn nên sử dụng phương pháp xạ trị hay hóa trị ung thư. Mỗi phương pháp lại có một đặc điểm riêng. Chính vì vậy các bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiến hành điều trị theo phương pháp nào.

NGuồn http://www.dieutribenhungthu.com, 29/12/2014

Bài 2. NHỮNG ĐIỀU BẠN CẦN BIẾT VỀ HÓA TRỊ UNG THƯ

Hóa trị ung thư là phương pháp dùng thuốc (các hoá chất chống ung thư) để chữa bệnh, thường được áp dụng để chữa các ung thư của hệ thống tạo huyết (bệnh bạch cầu, U limphô ác tính…) hoặc ung thư đă lan tràn toàn thân mà phẫu thuật và tia xạ không có khả năng điều trị được.

Hoá chất có thể điều trị triệt để rất tốt với các loại ung thư rất nhạy cảm với hoá chất như ung thư tinh hoàn, ung thư nhau thai (Choriocarcinome), ung thư tế bào mầm của buồng trứng, và một số ung thư nguyên bào ở trẻ em, ung thư hạch bạch huyết. . .

Hoá chất hỗ trợ cho phẫu thuật và tia xạ: Trong một số trường hợp ung thư đă lan rộng (ung thư vú, ung thư buồng trứng, ung thư phần mềm. . .).

Hoá chất điều trị tạm thời (ít dùng): Áp dụng cho ung thư đă lan tràn toàn thân nhưng ít nhiều có nhạy cảm với hoá chất, điều trị nhằm mục đích kéo dài cuộc sống hoặc tạm thời có cảm giác dễ chịu. Điều trị hoá chất không chỉ giá thành hiện nay c̣n đắt mà thông thường thuốc có nhiều tác dụng độc hại, ví nó như sử dụng con dao hai lưỡi. người thày thuốc chuyên khoa hoá chất phải biết mức độ nhậy cảm thuốc của tế bào ung thư, từng vị trí và giai đoạn bệnh, sức chịu đựng của từng bệnh nhân để chọn thuốc thích hợp hoặc phối hợp nhiều loại thuốc để có tác dụng tối đa trên ung thư và giảm độc hại tối thiểu đối với cơ thể.

1/ Khi nào bệnh nhân được hóa trị liệu?

Thường thì hóa trị liệu được kết hợp với phẫu trị, xạ trị và điều trị sinh học, hoặc đôi khi được chỉ định riêng lẻ. Bác sĩ chỉ định hóa trị liệu cho người bệnh vào những thời điểm khác nhau tùy thuộc vào giai đoạn bệnh và sự phối hợp với các phương pháp điều trị khác, cụ thể là:

-Hóa trị liệu có thể làm khối u thu nhỏ, giúp phẫu trị hay xạ trị thực hiện dễ dàng hơn. Khi đó được gọi là hóa trị liệu tân bổ trợ.

-Hóa trị liệu giúp diệt nốt các tế bào ung thư còn sót lại sau phẫu trị hay xạ trị. Khi đó được gọi là hóa trị liệu bổ trợ.

-Hóa trị liệu giúp cho xạ trị hay các tác nhân sinh học đạt được hiệu quả cao hơn.

-Hóa trị liệu giúp diệt các tế bào ung thư khi bệnh tái phát, lan tràn trong cơ thể (di căn).

-Hóa trị liệu liều cao kết hợp ghép tế bào gốc

2/ Dựa vào đâu để các bác sĩ chọn phác đồ (công thức) hóa trị liệu cho người bệnh?

Có nhiều công thức hóa trị liệu hay phương án điều trị được khuyến cáo sử dụng trên lâm sàng mang lại hiệu quả điều trị cho bệnh ung thư. Các bác sĩ thường xuyên tiếp cận với các thông tin, các phác đồ mới trên thế giới đều, có thể tham khảo để chỉ định cho bệnh nhân của mình. Các bác sĩ quan tâm đến nhiều điều nữa khi chọn công thức điều trị:

Hóa trị liệu mà người bệnh đã dùng trước đó, nhất là đối với những bệnh nhân tái phát.

Tình trạng sức khỏe của người bệnh, có mắc bệnh khác kèm theo như tiểu đường, bệnh tim mạch…. hay không?

Điều kiện đi lại, điều kiện kinh tế, chế độ chi trả của bảo hiểm y tế, các bảo hiểm khác… của người bệnh.

3/ Lịch trình điều trị bằng hóa trị

Các phác đồ hóa trị liệu có thể kéo dài từ 2-5 ngày, có khi tới 14 ngày, giữa các đợt điều trị là khoảng thời gian bạn được nghỉ ngơi để phục hồi sức khỏe. Thời gian này thường kéo dài từ 2-3 tuần. Bạn nên đến điều trị đúng hẹn, không tự ý rút ngắn hay kéo dài vì điều này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả điều trị. Nhưng đôi khi việc điều trị phải lui lại vì kết quả của một số xét nghiệm máu. Cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để biết thêm về vấn đề này.

Các đường dùng thuốc:

Các thuốc hóa chất được đưa vào cơ thể bằng các con đường sau đây :

-Truyền tĩnh mạch;
-Tiêm bắp hay dưới da;
-Đường uống;
-Tủy sống;
-Các khoang: màng phổi, màng bụng, bàng quang…

4/ Bao lâu người bệnh cần được hoá trị liệu một lần?

Thường thực hiện hoá trị liệu theo từng chu kỳ. Mỗi chu kỳ có thể kéo dài từ một đến vài ngày, cũng có khi kéo dài đến vài tuần…tuỳ thuộc vào loại bệnh ung thư, công thức hoá trị và sức khoẻ của bệnh nhân. Thường thì hoá trị được thực hiện với nhiều chu kỳ, giữa các chu kỳ sẽ có khoảng nghỉ, mục đích là để cơ thể người bệnh phục hồi, số lượng các tế bào máu trở về bình thường. Khoảng nghỉ này có thể từ một đến vài tuần. Người bệnh nên tuân thủ theo đúng hẹn của bác sĩ. Tuỳ theo bệnh và mục đích điều trị, bác sĩ sẽ quyết định số chu kỳ cần thực hiện. Bệnh nhân không được bỏ dở điều trị hoặc đến không đúng hẹn vì sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả điều trị.

5/ Người bệnh có cảm giác thế nào trong lúc hoá trị liệu?

Mỗi người sẽ có một cảm giác khác nhau, tuỳ thuộc vào giai đoạn bệnh, sức khoẻ của người bệnh trước khi làm hoá trị liệu, công thức hoá trị liệu và liều lượng thuốc. Trong lúc hoá trị liệu, hầu hết mọi bệnh nhân đều cảm thấy mệt mỏi, chán ăn… Vì vậy mỗi người hãy tự sắp xếp cho mình kế hoạch đi lại, ăn uống và nghỉ ngơi sao cho phù hợp.

6/ Người bệnh có thể làm việc trong lúc hoá trị liệu được không?

Điều này hoàn toàn tuỳ thuộc vào sức khoẻ và công việc của bệnh nhân. Tốt nhất là nên giảm bớt khối lượng công việc, giành thời gian nhiều hơn cho nghỉ ngơi. Trong thời gian hoá trị liệu, các bác sĩ thường hay khuyên người bệnh tránh tiếp xúc với chỗ đông người để đề phòng lây nhiễm vi rút, vi khuẩn vì lúc này sức đề kháng của cơ thể bạn không được tốt. Nên thường xuyên rửa tay, giữ vệ sinh ăn uống và uống đủ nước.

7/ Người bệnh có thể uống các loại thuốc khác như thuốc kháng sinh, nhuận tràng, thuốc cảm cúm…trong lúc đang hoá trị liệu được không?

Hoàn toàn có thể được nhưng cần tuân theo chỉ định của bác sĩ. Việc dùng thêm các vitamin, các thực phẩm chức năng, thực phẩm ăn kiêng cũng cần lưu ý vì có một số loại vitamin và thực phẩm có thể gây ảnh hưởng không tốt đến hiệu quả của thuốc. Khi định dùng thêm bất cứ loại thuốc hay thực phẩm bổ sung nào cũng nên thông báo và hỏi ý kiến bác sĩ đang điều trị hoá chất cho mình để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.

8/ Làm thế nào để biết được hoá trị liệu đang có hiệu quả?

Bác sĩ sẽ dựa vào việc thăm khám lâm sàng, kết quả một số xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính…để đánh giá mức độ đáp ứng của người bệnh. Không bao giờ dựa vào biểu hiện của tác dụng phụ để suy đoán hiệu quả của thuốc. Nhiều người có quan niệm sai rằng càng có nhiều tác dụng phụ thì chứng tỏ thuốc càng có hiệu quả, người bệnh nào không có tác dụng phụ là thuốc không có tác dụng.

Một số tác dụng phụ của thuốc khi điều trị bằng hóa trị

Tác dụng phụ của thuốc:

Trước khi bước vào điều trị, hầu hết bệnh nhân và gia đình đều quan tâm và lo lắng đến các tác dụng phụ của thuốc. Nhưng bạn nên nhớ một điều: không phải bệnh nhân nào điều trị đều có tác dụng phụ giống nhau, mức độ biểu hiện cũng khác nhau tùy thuộc vào loại thuốc, liều lượng và cũng tùy thuộc vào từng cơ thể người bệnh. Xin đừng quá lo lắng, ngày nay y học phát triển, có rất nhiều loại thuốc để có thể giúp bạn hạn chế và vượt qua được các tác dụng phụ đó.

Một số tác dụng phụ hay gặp:

Nôn và buồn nôn; Mệt mỏi, chán ăn; Rối loạn tiêu hóa: táo bón hoặc đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày; Tê đầu ngón tay, ngón chân; Rụng tóc; Xám da; Rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ; Sốt nhẹ; Thay đổi các chỉ số về xét nghiệm máu, chức năng gan, thận…; Chảy máu (niêm mạc, tiêu hóa).

Các tác dụng phụ trên thường chỉ kéo dài trong vài ngày điều trị, sau đó sẽ giảm dần và hết hẳn khi bạn kết thúc điều trị.

Làm gì để hạn chế tác dụng phụ?

Ngoài việc dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ điều trị, bạn nên: Ăn uống đủ chất, không ăn kiêng khem, ăn làm nhiều bữa trong ngày; Ăn nhiều hoa quả; Uống nhiều nước (khoảng 1,5 – 2 lít/ ngày), nước hoa quả, đường…; Hạn chế lao động nặng; Dành nhiều thời gian cho nghỉ ngơi, tập thể dục nhẹ nhàng; Vệ sinh ăn uống, vệ sinh cá nhân tốt.

Bạn không nên: Uống rượu, bia; Hút thuốc lá; Ăn kiêng thái quá; Tự ý dùng thuốc không theo sự chỉ dẫn của bác sĩ.

Tóm lại, với sự phát triển của y học hóa trị liệu là một trong ba phương pháp chính để điều trị bệnh ung thư. Hóa trị liệu ngày càng được phát triển ở Việt Nam và trên thế giới. Phương pháp này gây một số tác dụng phụ nên trong quá trình điều trị, đòi hỏi có sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ và sự tuân thủ nghiêm túc của người bệnh về việc sử dụng thuốc cùng với các lời khuyên của thầy thuốc.

Nếu bạn cần biết thêm các thông tin khác, xin hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị.

Nguồn http://khambenhsingapore.com, 29/12/2014

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: